Ζώντας με μια χρόνια ασθένεια
Φροντίδα και σύνδεση με τον εαυτό
Αποδοχή
Η αποδοχή είναι η διαδικασία μέσα από την οποία αναγνωρίζουμε την παρούσα κατάσταση και τα συμπτώματα της νόσου. Μέσα από αυτήν αναδεικνύεται το κουράγιο, ώστε να μπορούμε να αντέχουμε τις αρνητικές σκέψεις και να τις κατανοούμε, χωρίς να τις αφήνουμε να καθορίζουν το παρόν ή το μέλλον μας. Παράλληλα, η αποδοχή συνδέεται άμεσα με τη συμπόνια προς τον εαυτό μας. Όταν αρχίζουμε να αποδεχόμαστε την κατάσταση, μειώνεται η επικριτική στάση απέναντι στον εαυτό μας και σταδιακά τον βλέπουμε όπως θα βλέπαμε έναν δικό μας άνθρωπο που δυσκολεύεται και έχει ανάγκη από φροντίδα..
Επίγνωση
Η επίγνωση αφορά την ικανότητά μας να παρατηρούμε τα σημάδια του στρες στο σώμα μας. Το σώμα μας στέλνει μηνύματα και «μιλάει» όταν κάτι ξεφεύγει από το επίπεδο της συνειδητής σκέψης. Ό,τι δεν εκφράζεται ή καταπιέζεται αρχίζει να αποτυπώνεται στο σώμα ως ανάγκη έκφρασης ή ένδειξη. Στην πορεία της διαχείρισης της ασθένειας και της πρόληψης επιδείνωσης, καλούμαστε να επανασυνδεθούμε με πλευρές του εαυτού μας που ίσως νιώθουμε ότι έχουμε απομακρυνθεί από αυτές. Αυτό σημαίνει να ερχόμαστε σε επαφή με τη συναισθηματική μας αλήθεια. Μέσα από την παρατήρηση της εσωτερικής μας κατάστασης μπορούμε να καλλιεργήσουμε την επίγνωσή μας. Μπορούμε να ξεκινήσουμε ρωτώντας τον εαυτό μας: «Πώς αισθάνομαι;», «Πού το αισθάνομαι;», «Τι προηγήθηκε;», «Πώς αντιδρώ;». Έτσι, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα όχι μόνο ως προβλήματα, αλλά και ως σήματα που αξίζει να ακούσουμε.
Συναισθήματα
Μέσα από τη θεραπευτική εμπειρία, παρατηρείται συχνά μια δυσκολία στην αναγνώριση ή/και έκφραση δύσκολων συναισθημάτων. Χαρακτηριστικά, όταν τίθεται το ερώτημα «Τι βιώνετε πραγματικά όταν αισθάνεστε θυμό;», συχνά η πρώτη αντίδραση είναι να περιγράφεται το άγχος. Η έντονη εμπειρία άγχους φαίνεται να συνδέεται με συναισθήματα όπως ο φόβος και η θλίψη, τα οποία συχνά παραμένουν μη εκφρασμένα και εκδηλώνονται στο σώμα. Η απώθηση του θυμού μπορεί να αυξάνει το στρες στον οργανισμό και να εκφράζεται μέσω σωματικών συμπτωμάτων. Αντίθετα, η υγιής έκφραση των δύσκολων συναισθημάτων μπορεί να οδηγήσει σε ενδυνάμωση, χαλάρωση και αίσθηση εσωτερικού ελέγχου.
Αυτονομία
Η θεραπευτική διαδικασία περιλαμβάνει τον καθορισμό ορίων, που στηρίζουν έναν πιο αυτόνομο εαυτό. Μπορείτε να αναρωτηθείτε τι έχετε ανάγκη, τι έχει ουσιαστική αξία για εσάς και τι επιθυμείτε. Πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να είναι σύνθετη, αλλά οδηγεί στην ενίσχυση του εσωτερικού ελέγχου και σε μια πιο ουσιαστική σύνδεση με το σώμα.
Διαπροσωπικές σχέσεις
Συχνά αναπτύσσεται ένα έντονο αίσθημα ντροπής λόγω της δυσκολίας διαχείρισης των συμπτωμάτων, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση. Μπορεί να υπάρχει δισταγμός στο να μοιραστείτε την εμπειρία σας ακόμη και με σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή σας. Ωστόσο, η επαφή με τους άλλους φαίνεται να έχει θετικό αντίκτυπο στην πορεία της ασθένειας. Η αυθεντική συναισθηματική υποστήριξη συνδέεται με καλύτερη προσαρμογή. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε την ανάγκη για σύνδεση και να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να παραμένει σε συναισθηματική επαφή με τους άλλους.
Θετική δήλωση
Η ασθένεια, η διάγνωση και τα συμπτώματα δεν καθορίζουν το ποιοι είστε. Αποτελούν μέρος της προσωπικής σας ιστορίας και της προσπάθειας προσαρμογής σε μια λειτουργική καθημερινότητα. Μέσα από την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της εμπιστοσύνης στις δυνατότητές σας, μπορείτε να καλλιεργήσετε μια πιο θετική εικόνα για τον εαυτό σας και να αναγνωρίζετε κάθε μικρή προσωπική νίκη. Η έκφραση, η αποδοχή και η κατανόηση του εαυτού οδηγούν στην αυτογνωσία και στη σταδιακή αλλαγή προς πιο λειτουργικές συνήθειες. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι είστε πολύ περισσότερα από την ασθένεια.
Δημιουργικότητα
Η ανάγκη για δημιουργία παραμένει, ακόμη και όταν η καθημερινότητα αλλάζει λόγω της ασθένειας. Η έκφραση της δημιουργικότητας διαφέρει από άτομο σε άτομο. Μπορείτε να ανακαλύψετε νέες γεύσεις μέσω της μαγειρικής, να εξερευνήσετε νέα ακούσματα μέσω της μουσικής, να εκφραστείτε μέσω της γραφής ή να χαλαρώσετε μέσω της σωματικής άσκησης. Ο καθένας μπορεί να ανακαλύψει τον δικό του τρόπο έκφρασης, είτε συνεχίζοντας δραστηριότητες που είχε πριν είτε δημιουργώντας νέες ευχάριστες εμπειρίες.
Μέσα από την αναζήτηση έρχεται η ανακάλυψη — και μέσα από αυτήν, μια πιο ουσιαστική και φροντιστική σχέση με τον εαυτό σας.
Αλεξάνδρα Χαραλάμπους
Κλινική Ψυχολόγος